مصرف کمتر پروتئین می‌تواند سرعت پیری را کاهش دهد

وقتی چرخی در فروشگاه‌های مواد غذایی بزنید، می‌بینید روی اکثر خوراکی‌ها نوشته‌اند «غنی‌شده با پروتئین»، حتی قهوه‌های پروتئینی نیز وجود دارد. آیا مصرف این همه پروتئین لازم است؟ محققان با بررسی بیش از ۳۵۰ مطالعه علمی دریافتند برای بسیار از افراد ضروری نیست که پروتئین بیشتری مصرف کنند. براساس این تحقیقات، کاهش دریافت پروتئین می‌تواند به بهبود متابولیسم، کاهش التهاب و آسیب‌های سلولی منجر شود و مسیرهای زیستی مرتبط با پیری سالم‌تر و افزایش طول عمر را فعال کند.

به گزارش ساینس‌دیلی، محققان دانشگاه ویسکانسین-مدیسن اثرات دقیق محدودسازی پروتئین را بر فرایند پیری ارزیابی کردند. آنها در این بررسی جامع به این نتیجه رسیدند که کاهش دریافت پروتئین می‌تواند کارکرد متابولیسم را ارتقا و پاسخ سلول‌ها به مواد مغذی را تغییر دهد؛ همچنین آسیب‌های سلولی را محدود و به سلول‌ها در حفظ عملکرد طبیعی خود کمک کند.

محققان می‌گویند:

«مزایای پروتئین برای رشد عضلانی هنگام تمرینات ورزشی در افراد فعال کاملاً روشن و غیرقابل انکار است. اما از آنجا که بیشتر مردم جوامع امروزی نسبتاً کم‌تحرک هستند، بسیاری از افراد احتمالاً بیش از نیاز واقعی خود پروتئین مصرف می‌کنند؛ این امر می‌تواند پیامدهای منفی برای سلامتی داشته باشد.»

کاهش مصرف پروتئین برای همه مفید است؟

دانشمندان از مدت‌ها پیش می‌دانستند که کاهش دریافت کالری می‌تواند طول عمر بسیاری از موجودات زنده را افزایش و خطر ابتلا به بیماری‌های مرتبط با سن مانند سرطان را کاهش دهد. بااین‌حال، پیروی از رژیم‌های غذایی سخت‌گیرانه مبتنی‌بر کاهش کالری در طولانی‌مدت برای اکثر انسان‌ها کاری فوق‌العاده دشوار است.

در این میان، محدودسازی پروتئین می‌تواند مسیر جایگزین و عملی‌تری ارائه دهد. آزمایش‌های قبلی روی مگس‌ها و جوندگان نشان داده بود که این موجودات با مصرف پروتئین کمتر، حتی بدون کاهش مجموع کالری دریافتی روزانه، طول عمر بیشتری تجربه کردند.

آزمایش‌های بالینی اخیر روی انسان‌ها نیز نتایج نویدبخش مشابهی داشت. افرادی که میزان پروتئین مصرفی خود را کاهش دادند، با وجود مصرف کالری کلی بیشتر، وزن و چربی بدن کمتری از دست دادند و شاخص‌های قند خون ناشتا در آن‌ها بهبود یافت.

محققان در توضیح این امر می‌گویند هورمونی به نام FGF21 هنگامی که دریافت پروتئین کاهش می‌یابد، در بدن ترشح بیشتری پیدا می‌کند. هورمون FGF21 می‌تواند مصرف انرژی را افزایش دهد، تنظیم قند خون را بهبود ببخشد و از میزان التهاب بکاهد.

مطالعات صورت‌گرفته روی موش‌های آزمایشگاهی نشان داد موش‌هایی که دارای سطح بالاتری از هورمون FGF21 بودند، نسبت به موش‌های معمولی طول عمر بیشتری داشتند. این تأثیر در موش‌های نر به مراتب قوی‌تر از موش‌های ماده مشاهده شد. همچنین مشخص شده است که کاهش دریافت پروتئین در انسان‌ها نیز موجب افزایش سطح هورمون FGF21 در خون می‌شود.

البته برخی از تحقیقات نشان می‌دهند که دریافت پروتئین بیشتر می‌تواند به کاهش وزن و حفظ توده عضلانی در سالمندان کمک کند؛ به ویژه زمانی که با تمرینات ورزشی منظم همراه شود. حتی توصیه‌های جدید، میزان مصرف روزانه پروتئین را بین ۱.۲ تا ۱.۶ گرم به ازای هر کیلوگرم از وزن بدن تعیین کرده‌اند که تقریباً دو برابر دستورالعمل‌های قبلی است.

درکل نیازهای پروتئینی بدن از فردی به فرد دیگر متفاوت است. گروه‌های خاصی مانند زنان باردار و برخی از سالمندان مستلزم دریافت مواد مغذی و پروتئین بیشتری هستند. اما برای عموم بالغان کم‌تحرک، خوراکی‌های غنی‌شده با پروتئین ممکن است مزایای سلامتی مورد انتظارشان را تأمین نکنند.

یافته‌های این پژوهش در ژورنال Cell Press Blue منتشر شده است.