منابع انسانی بدون انسان؛ آیا میتوان تصمیمهای شغلی را به هوش مصنوعی سپرد؟
1 دقیقه خوانده شده
شرکتها بهتدریج از هوش مصنوعی برای مدیریت نیروی کار استفاده میکنند. اما سپردن تصمیمهایی مانند استخدام، ارتقا یا اخراج کارکنان به الگوریتمها ممکن است خطرهایی جدی داشته باشد. پژوهشی تازه هشدار میدهد که حذف قضاوت انسانی و استفاده از هوش مصنوعی از فرایندهای منابع انسانی، شاید در کوتاهمدت بهرهوری را افزایش دهد؛ اما سازمانها را در مواجهه با شرایط پیشبینینشده انعطافپذیرتر نمیکند.
به گزارش PHYS، تغییرات گسترده در بازار کار استرالیا بار دیگر این پرسش را مطرح کرده است. بانک ملی استرالیا امسال از برنامه خود برای حذف حداکثر ۲۵۰۰ شغل، معادل حدود ۶ درصد نیروی کار، خبر داد. این تصمیم بخشی از برنامه بازسازی ساختار سازمان با هدف سادهسازی عملیات و افزایش بهرهوری بود.
شرکتهای دیگر نیز شمار زیادی از کارکنان خود را تعدیل کردهاند. همزمان، شرکتهای تکنولوژی درحال توسعه ابزارهایی هستند که وظایف پیچیده خدمات نیروی کار را خودکار میکنند. این تحولات لزوماً به معنای واگذاری تصمیمهای اخراج به ماشینهای خودکار نیستند. بااینحال، درباره نقش هوش مصنوعی در مدیریت نیروی انسانی پرسشهای مهمی ایجاد میکنند.
«مایلز یانگ» (Miles Yang)، پژوهشگر دانشکده کسبوکار دانشگاه مککواری، میگوید هوش مصنوعی فرایندهای منابع انسانی را سریعتر، ارزانتر و یکدستتر میکند؛ اما مدیریت کارکنان صرفاً اجرای مجموعهای از قوانین نیست. تصمیمهایی که بر شغل، معیشت و سلامت افراد اثر میگذارند، به درک شرایط و قضاوت انسانی نیاز دارند.

هوش مصنوعی در منابع انسانی چه زمانی به تهدید تبدیل میشود؟
هوش مصنوعی همین حالا نیز در استخدام، برنامهریزی نیروی کار و مدیریت کارکنان به کار میرود. اما نسل جدید این فناوری، یعنی هوش مصنوعی عاملمحور، قابلیتهای گستردهتری دارد.
این سیستمها برخلاف ابزارهایی که فقط اطلاعات ارائه میکنند، میتوانند وظایف را بهصورت مستقل انجام دهند. آنها حتی قادرند با نظارت محدود انسان، تصمیمهایی را اجرا کنند.
در واحد منابع انسانی، چنین قابلیتی میتواند به شناسایی نامزدهای استخدام، تنظیم شیفتها و نظارت بر عملکرد کارکنان منجر شود. حتی ممکن است یک سیستم بر اساس معیارهای ازپیشتعیینشده، فرایندهای مرتبط با وضعیت شغلی افراد را آغاز کند.
جذابیت این فناوری برای شرکتها روشن است: هوش مصنوعی خسته نمیشود، حجم زیادی از اطلاعات را پردازش میکند و میتواند قوانین یکسانی را درباره هزاران کارمند به کار ببرد.
اما به گفته یانگ، یکدستی تصمیمها لزوماً به معنای عدالت یا مدیریت درست نیست. یک سیستم خودکار ممکن است سیاستهای شرکت را کاملاً مطابق دستورالعمل اجرا کند، اما همچنان تصمیم اشتباهی بگیرد.
برای مثال، مدیر انسانی میتواند تشخیص دهد که افت عملکرد یک کارمند ناشی از بیماری، مشکلات خانوادگی یا بحرانی پیشبینینشده است. ثبت و ارزیابی چنین شرایطی برای یک سیستم خودکار دشوارتر است.
نادیدهگرفتن این جزئیات و برخورد با کارکنان مانند دادههای آماری، بهتدریج اعتماد آنها را از بین میبرد.
مسئله اصلی، استفاده از هوش مصنوعی در فرایندهای منابع انسانی نیست؛ بلکه میزان اختیاری است که به آن واگذار میشود. این فناوری میتواند به تحلیل اطلاعات و سرعتبخشیدن به کارها کمک کند. اما تصمیمهایی که مستقیماً بر زندگی و آینده شغلی افراد اثر میگذارند، همچنان به نظارت و قضاوت انسانی نیاز دارند.
پژوهشگران نتایج مطالعه خود را در ژورنال Human Resource Management منتشر کردهاند.