چ. نوامبر 18th, 2026

pmcm

پایگاه مرکزخبر کامپیوتر و موبایل

از کمبود روغن تا خرابی قطعات؛ علت زوزه کشیدن گیربکس چیست؟

1 دقیقه خوانده شده

26 آبان 1405 ساعت 18:26

زوزه کشیدن گیربکس در خودروهای دستی و اتوماتیک ممکن است به گوش برسد. بررسی علت آن می‌تواند نشان دهد مشکل به روغن مربوط است یا قطعات داخلی گیربکس.

زوزه کشیدن گیربکس از صداهایی است که ممکن است در خودروهای دنده‌دستی و اتوماتیک شنیده شود، اما این صدا همیشه به یک شکل بروز نمی‌کند. گاهی راننده فقط وقتی خودرو با دنده مشخصی حرکت می‌کند آن را می‌شنود و با تعویض دنده، صدا تغییر می‌کند یا دیگر به گوش نمی‌رسد. در بعضی موارد هم زوزه با بالا رفتن سرعت بیشتر می‌شود یا هنگام شتاب‌گیری و کم کردن سرعت شدت می‌گیرد.

هرچند ممکن است این زوزه از چرخ‌دنده‌ها یا بلبرینگ‌های داخل گیربکس خودرو باشد، نباید هر صدایی را فوراً به خود گیربکس نسبت داد. دیفرانسیل و دیگر قطعات مجموعه انتقال قدرت نیز می‌توانند صدایی مشابه ایجاد کنند. به همین دلیل، برای تشخیص اینکه صدا دقیقاً از کدام بخش می‌آید، باید شرایط بروز آن بررسی شود.

فهرست مطالب

زوزه کشیدن گیربکس از کجا شروع می‌شود؟

یکی از علت‌های رایج زوزه کشیدن گیربکس، فرسودگی یا آسیب‌دیدگی بلبرینگ‌های داخل آن است. بلبرینگ‌ها شفت‌های ورودی و خروجی و دیگر قطعاتی را که هنگام کار گیربکس می‌چرخند، در جای مناسب خود نگه می‌دارند. وقتی خودرو کارکرد بیشتری پیدا می‌کند، بلبرینگ‌ها نیز ممکن است به‌تدریج ساییده شوند یا مسیر حرکت آن‌ها آسیب ببیند. در چنین وضعیتی، کارکرد این قطعات می‌تواند با صدایی شبیه زوزه یا ناله همراه شود.

بنابراین، صدایی که از گیربکس به گوش می‌رسد همیشه به معنای خرابی چرخ‌دنده‌ها نیست و گاهی منشأ آن بلبرینگ‌هایی است که اجزای چرخان را نگه می‌دارند. وضعیت روغن گیربکس نیز در بروز این صدا اهمیت زیادی دارد. اگر مقدار روغن کافی نباشد، روغن نامناسبی در گیربکس استفاده شده باشد یا روغن موجود آلوده شده باشد، روان‌کاری قطعات به‌درستی انجام نمی‌شود.

در نتیجه، احتمال آسیب دیدن بلبرینگ‌ها و چرخ‌دنده‌ها افزایش پیدا می‌کند. به همین دلیل، هنگام بررسی زوزه گیربکس باید هم سطح روغن و هم وضعیت و نوع آن بررسی شود؛ زیرا مشکل ممکن است از کمبود روان‌کار آغاز شده باشد اما به‌مرور به قطعات داخلی نیز آسیب رسانده باشد.

زوزه در یک دنده یا چند دنده چه تفاوتی دارد؟

چرخ‌دنده‌های گیربکس نیز ممکن است با گذشت زمان فرسوده شوند یا دندانه‌های آن‌ها لب‌پر و حتی شکسته شود. چنین آسیبی می‌تواند هنگام کار گیربکس صدای غیرعادی ایجاد کند. اگر زوزه تنها در یک دنده مشخص شنیده می‌شود، احتمال دارد ایراد به مجموعه چرخ‌دنده‌های همان دنده یا بلبرینگ‌های مرتبط با آن مربوط باشد.

برای نمونه، در بعضی گیربکس‌های دستی شنیده شدن صدای غیرعادی فقط در دنده دوم یا سوم می‌تواند با آسیب دیدن دندانه‌های چرخ‌دنده‌های همان مجموعه ارتباط داشته باشد. با این‌ حال، شنیدن صدا در یک دنده به‌تنهایی برای تشخیص قطعی کافی نیست و منشأ آن باید با بررسی فنی مشخص شود. اگر صدا در بیشتر دنده‌ها به گوش می‌رسد، دامنه بررسی گسترده‌تر خواهد بود. در این حالت، کمبود روغن، خرابی بلبرینگ‌های اصلی شفت‌ها و فرسودگی چرخ‌دنده‌ها از مواردی هستند که باید بررسی شوند.

بیشتر بخوانید

در مقابل، وقتی زوزه فقط به یک دنده محدود است، توجه بیشتری به مجموعه چرخ‌دنده‌ها یا بلبرینگ اختصاصی همان دنده می‌شود. این تفاوت به تعمیرکار کمک می‌کند بداند بررسی را از کدام بخش آغاز کند، اما به‌تنهایی جای بازدید و عیب‌یابی گیربکس را نمی‌گیرد. دنده عقب در برخی گیربکس‌های دستی به‌طور طبیعی صدای بیشتری از دنده‌های جلو دارد. بنابراین، صرف شنیدن صدای بیشتر در این دنده لزوماً نشانه خرابی نیست.

آنچه باید جدی گرفته شود، بلندتر شدن محسوس صدای همیشگی دنده عقب یا همراه شدن آن با لرزش و ضربه است. در این شرایط، لازم است منشأ تغییر صدا بررسی شود تا مشخص شود با ویژگی معمول گیربکس روبه‌رو هستیم یا مشکلی در یکی از اجزای آن به وجود آمده است.

زوزه در گیربکس اتوماتیک از کجا می‌آید؟

در گیربکس‌های اتوماتیک نیز صدای زوزه می‌تواند منشأهای مختلفی داشته باشد. پمپ روغن، بلبرینگ‌ها و مجموعه چرخ‌دنده‌های سیاره‌ای از جمله بخش‌هایی هستند که ممکن است چنین صدایی ایجاد کنند. برای نمونه، جنرال موتورز درباره برخی از گیربکس‌های ۱۰ سرعته خود، زوزه مجموعه چرخ‌دنده واکنشی را در شرایط و دنده‌های مشخص گزارش کرده است.

این مثال نشان می‌دهد که شنیده شدن زوزه در یک محدوده دنده‌ای، به‌تنهایی به معنای خرابی کامل گیربکس نیست. گاهی شدت یا شکل صدا هم‌زمان با تعویض دنده تغییر می‌کند. این تغییر می‌تواند با تغییر سرعت چرخش اجزای داخلی گیربکس ارتباط داشته باشد. به همین دلیل، هنگام عیب‌یابی گیربکس اتوماتیک باید مشخص شود صدا در چه دنده‌ها و شرایطی شنیده می‌شود و با تعویض دنده چه تغییری می‌کند.

بررسی زوزه گیربکس از کجا شروع می‌شود؟

نخستین اقدام، بررسی سطح روغن گیربکس، وضعیت آن و تناسب نوع روغن با مشخصات اعلام‌شده از سوی سازنده است. روغن کم یا روان‌کاری که با گیربکس سازگار نیست، می‌تواند اصطکاک قطعات داخلی را افزایش دهد و زمینه آسیب دیدن آن‌ها را فراهم کند. اگر نشتی روغن هم وجود دارد، محل نشتی باید پیدا و برطرف شود تا مشکل دوباره تکرار نشود.

البته تعویض روغن برای هر نوع زوزه‌ای راه‌حل نیست. اگر منشأ صدا کمبود روغن یا نامناسب بودن وضعیت روان‌کار باشد، رسیدگی به این مشکل ممکن است به رفع صدا کمک کند. اما اگر بلبرینگ یا چرخ‌دنده‌ای آسیب دیده باشد، ریختن روغن تازه قطعه فرسوده یا شکسته را ترمیم نمی‌کند. به همین دلیل، اگر پس از بررسی وضعیت روغن صدا ادامه داشته باشد، باید احتمال آسیب داخلی گیربکس نیز بررسی شود.

وقتی زوزه فقط در یک دنده مشخص شنیده می‌شود یا پس از رسیدگی به روغن همچنان باقی می‌ماند، تعمیرکار باید سلامت چرخ‌دنده‌ها، بلبرینگ‌ها، شفت‌ها و دیگر مجموعه‌های داخلی گیربکس را بررسی کند. در گیربکس‌های اتوماتیک، بررسی فشار روغن، عملکرد پمپ و وضعیت مجموعه‌های داخلی نیز اهمیت دارد. پس از مشخص شدن قطعه معیوب و میزان آسیب، ممکن است تعویض همان قطعه کافی باشد یا به تعمیر اساسی گیربکس نیاز پیدا شود.

همچنین بخوانید

آیا هر صدای زوزه‌ای از گیربکس است؟

نباید هر زوزه‌ای را فوراً به گیربکس نسبت داد. بلبرینگ چرخ، دیفرانسیل، پلوس و دیگر اجزای مجموعه انتقال قدرت نیز ممکن است صدایی مشابه تولید کنند. برای پیدا کردن منشأ واقعی صدا، خودرو باید در شرایط مختلف رانندگی بررسی شود. اینکه زوزه با سرعت خودرو تغییر می‌کند یا با دور موتور، در چه دنده‌ای شنیده می‌شود و هنگام گاز دادن چه رفتاری دارد، همگی در تشخیص اهمیت دارند.

توجه به این تفاوت‌ها کمک می‌کند صدای قطعات دیگر با صدای گیربکس اشتباه گرفته نشود. اگر زوزه با لرزش، ضربه، سخت جا رفتن دنده یا نشتی روغن همراه شده است، بهتر است بررسی فنی به تعویق نیفتد. ادامه رانندگی در حالی که گیربکس با کمبود روغن کار می‌کند یا یکی از قطعات داخلی آن آسیب دیده است، می‌تواند مشکل را شدیدتر و هزینه تعمیر را بیشتر کند.

درباره تیم تولید محتوا

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *